طرح مناسب‌سازی مکان‌های عمومی برای معلولین و مسیر دوچرخه

بروندادهای پروژه:
طرح شبکه یکپارچه مسیر دوچرخه، الگوهای طراحی مبلمان شهری همه‌شمول و فراگیر، ضوابط طراحی مبلمان شهری فراگیر و مسیرهای ویژه دوچرخه و پیاده.

توضیحات پروژه:
ایجاد محیط شهری برخوردار از دسترسی عادلانه و فرصت برابر برای تمامی شهروندان، مستلزم توجه همزمان به تفاوت‌های جسمی، حرکتی، سنی و رفتاری کاربران و انعکاس این تفاوت‌ها در فرایند برنامه‌ریزی و طراحی شهری است. بر همین اساس، طرح مناسب‌سازی مکان‌های عمومی برای معلولین و مسیر دوچرخه شهر سیرجان با هدف فراهم‌کردن بستری مناسب برای حضور و جابه‌جایی ایمن و خودکفای گروه‌های مختلف از جمله عابران پیاده، دوچرخه‌سواران، کودکان، سالمندان و افراد دارای محدودیت‌های جسمی و حرکتی، تعریف و تدوین شد.

شهر سیرجان با برخورداری از سابقه و ظرفیت قابل توجه در شکل‌گیری و فعالیت گروه‌های دوچرخه‌سواری، از ظرفیت ویژه‌ای برای توسعه حمل‌ونقل پاک و افزایش استفاده از دوچرخه در نظام حرکت و دسترسی شهری برخوردار است. در عین حال، محدودیت‌های موجود در کیفیت و پیوستگی مسیرهای پیاده و دوچرخه، شرایط دسترسی و ایمنی معابر، تجهیزات و مبلمان شهری و ارتباط این شبکه با حمل‌ونقل عمومی، ضرورت تدوین طرحی یکپارچه برای مناسب‌سازی و ارتقای همه‌شمولی فضاها و معابر شهری را دوچندان می‌کرد.

در گام نخست، نیازها و تقاضاهای گروه‌های هدف از طریق پرسشنامه آنلاین و فرایند شناخت مشارکتی بررسی شد. سپس مجموعه‌ای از مطالعات تفصیلی شامل شرایط اقلیمی و آسایش محیطی، وضعیت روسازی، مبلمان و تأسیسات شهری، عوارض طبیعی و مصنوع، نظام حرکت و دسترسی، پارکینگ‌ها و توقفگاه‌ها، ایمنی مسیرهای پیاده، الگوهای رفتاری و حرکتی، تقاضای سفرهای پیاده و دوچرخه و همچنین پایانه‌ها و ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی انجام شد. پس از آن تلفیق و روی‌هم‌اندازی لایه‌های اطلاعاتی، امکان شناسایی ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها و نقاط مداخله و در نهایت تدوین شبکه یکپارچه مسیرهای پیاده و دوچرخه شهر سیرجان را فراهم کرد.

با هدف تقویت رویکرد مشارکتی و بهره‌گیری از دانش و تجربه کاربران واقعی، کارگاه طراحی مشارکتی با حضور گروه‌های فعال دوچرخه‌سواری شهر در آذرماه ۱۴۰۳ برگزار شد. نتایج این فرایند در بازنگری و تکمیل شبکه پیشنهادی انعکاس یافت و در نهایت، شبکه یکپارچه مسیر دوچرخه شامل مسیرهای مناسب‌سازی‌شده و ایستگاه‌های دوچرخه اشتراکی در ارتباط با شبکه حمل‌ونقل عمومی پیشنهاد شد.

از دیگر برونداد‌های شاخص پروژه، تدوین الگوهای طراحی و ضوابط مبلمان شهری فراگیر است. این مجموعه، الگوهای طراحی مسیرهای دوچرخه و انواع جداکننده‌ها، سطوح شیب‌دار، ایستگاه‌های اتوبوس، مبلمان مدولار مجهز به چرخ‌بند و فضای مکث ویلچر، ایستگاه‌های دوچرخه اشتراکی، آبخوری، سطل زباله و سایر عناصر موردنیاز برای ارتقای دسترسی و ایمنی کاربران را دربرمی‌گیرد.

این پروژه با پیوند دادن مطالعات داده‌محور، مشارکت گروه‌های هدف، برنامه‌ریزی شبکه دسترسی پایدار و طراحی جزئیات عناصر محیطی، چارچوبی یکپارچه برای مناسب‌سازی فضاهای عمومی و معابر سیرجان ارائه کرده است؛ چارچوبی که می‌تواند نمونه‌ای پایلوت برای توسعه رویکرد همه‌شمول و فراگیر در برنامه‌ریزی و طراحی شهری در سطح کشور باشد.

“`